Chào mừng quý vị đến với website của Vũ Thị Ánh Loan.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Chữ "hùm" trong "Truyện Kiều"
Trong "Truyện Kiều" có đến 6 lần thi hào Nguyễn Du dùng chữ "hùm" và mỗi lần đều trong một bối cảnh khác nhau, bởi thế cũng mang hàm ý khác nhau. Và chữ "hùm" này không phải để chỉ một con hổ cụ thể nào mà được dùng để chỉ bọn hung bạo, độc ác, đồng thời cũng để chỉ tính cách anh hùng.
Lần đầu tiên trong cuốn truyện thơ, Nguyễn Du dùng đến chữ "hùm", ấy là lần Kiều và Thúc Sinh đang sụt sùi tâm... Trúc mai
Trong tác phẩm "Đoạn trường tân thanh" của cụ Nguyễn Du, đoạn diễn tả lúc nàng Kiều bán mình chuộc cha, đành lỗi ước với Kim Trọng, nàng than thở có câu:
Tái sinh chưa dứt hương thề,
Làm thân trâu ngựa đền nghì trúc mai.
Và, đoạn diễn tả cảnh của Kiều lúc sống đầm ấm với Thúc Sinh:
Một nhà xum họp trúc mai,
Càng sâu nghĩa bể, càng dài tình sông.
"Trúc mai" là cây trúc và cây bương.
Trúc thuộc một loại tre nhỏ. Bương là... Về hai câu thơ trong Truyện Kiều
(Ảnh: Internet)
Hỏi: Mã Giám Sinh sau khi mua được Kiều, Mã phải đưa Kiều đi ròng rã một tháng tròn mới đến Lâm Tri, nơi Tú Bà đang chờ đợi. Trên đường, Mã đâm thèm muốn chuyện “nước trước bẻ hoa”. Hắn nghĩ ra đủ mưu mẹo, lí lẽ và hắn đâm liều, Nguyễn Du viết:
Đào tiên đã bén tay phàm
... NƯỚC VỎ LỰU, MÁU MÀO GÀ
NƯỚC VỎ LỰU, MÁU MÀO GÀ
Mượn màu chiêu tập lại là còn nguyên"
(Câu 837, 838. Tính toán của Mã Giám Sinh)
Sách Bắc Chí Lý nói rằng, gái thanh lâu sau khi tiếp khách, dùng vỏ trái lựu lấy nước rồi pha với máu mào gà để rửa thì xem như vẫn "còn nguyên".
Sách tình sử chép điển tích "Nước vỏ lựu, máu mào gà" như sau:
Trương Trú Trú là con gái của một gia đình không mấy khá ở Nam Khúc. Tuy nhiên, cô bé... KẾT CỎ, NGẬM VÀNH
"Dám nhờ cốt nhục tử sinh
Còn nhiều KẾT CỎ, NGẬM VÀNH về sau"
(Câu 1099, 1100. Kiều nói với Sở Khanh)
KẾT CỎ, NGẬM VÀNH do chữ "Kết thảo làm hoàn" để chỉ sự báo đền ơn nghĩạ
Thời Chiến quốc, Tấn Cảnh Công Sai Tuần Lâm Phủ làm đại tướng. Ngụy KHoả làm phó tướng đem quân đánh nước Lỗ.
Tướng nhà Tấn đánh được Lỗ, bắt vuạ Đại tướng Tuần Lâm rút quân, Phó tướng Ngụy Khoả ở lại giữ thành trì nước Lỗ.
Tần Hoàn Công... Trọng nghĩa khinh tài
"Chiếc thoa nào của mấy mươi
Mà lòng TRỌNG NGHĨA KHINH TÀI xiết bao"
(Câu 309, 310. Kiều đáp lời Kim Trọng)
TRỌNG NGHĨA KHING TÀI: Coi trọng nghĩ khí, xem rẻ tiền bạc.
Thời Chiến quốc, Tín Lăng Quân tức công tử Vô Kỵ, con út của Nguỵ Chiêu Vương nổi tiếng là người trọng nghĩ khinh tài, tiếp đãi mọi người rất sốt sắng không phân biệt hèn sang.
Bấy giờ nước Ngụy có một vị ẩn sĩ tên là Hầu Danh, tuổi ngoài bảy mươi, nhà nghèo,... Châu về hợp phố
"Thoa này bắt được hư không
Biết đâu HỢP PHỐ mà mong CHÂU VỀ"
(Câu 305, 306. Kim Trọng đánh tiếng làm quen Kiều)
CHÂU VỀ HỢP PHỐ hay Châu hoàn Hợp phố hoặc có thể nói Hợp phố hoàn châu; có nghĩa là hạt ngọc châu (hay ngọc trai) trở về xứ Hợp phố.
Theo lịch sử Vietnam ta, vào thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất (111 trước CN - 39 sau CN), vào năm canh Ngọ (111 - tr. CN) vua Vũ Đế nhà Hán sai tướng... Ba sinh
"Ví chăng duyên nợ BA SINH
Làm chi những thói khuynh thành trêu ngươị"
(Câu 257, 258. Kim Trọng tương tư Kiều)
Dạy rằng: "Hương lửa BA SINH
Dây loan xin nối cầm lành cho ai"
(Câu 2581, 2582. Hồ Tôn Hiến nói với Kiều)
BA SINH: Ba kiếp sống luân hồi của con người theo thuyết nhà Phật là quá khứ, hiện tại và tương laị
Sách Truyền Đăng lục chép: Có một người nằm mộng thấy mình đến một chân núi đá no.. Ở đo; có một nhà... Hương thừa
"Trông theo nào thấy đâu nào,
HƯƠNG THỪA dường hãy ra vào đâu đây"
(Câu 215, 216. Kiều mơ màng nghe mùi hương của Đạm Tiên).
Câu này lấy ý ở "Tây Sương Ký": "Lan xạ hương nhưng tại" nghĩa là người đi rồi mà mùi hương hãy còn phảng phất.
Đây là cảnh thứ IV, hồi I của phần thứ nhất tuồng Tây Sương Ký, tả cảnh Trương Quân Thụy trông thấy Thôi Oanh Oanh trong vườn hoa tư dinh họ Thôi phía Tây chùa Phổ cứụ Thôi Oanh... Đào Nguyên, Thiên Thai
-------------------------
"Rước mừng, đón hỏi, dò la
ĐÀO NGUYÊN lạc lối đâu mà đến đây ?"
(Câu 191, 192. Kiều mơ thấy Đạm Tiên)
"Xắn tay mở khoá ĐỘNG ĐÀO
Rẽ mây trông tỏ lối vào THIÊN THAỊ"
(Câu 391, 392. Kim Kiều tương ngộ)
ĐÀO NGUYÊN có nghĩa là gốc đàọ Hai tiếng này cò có thể gọi là ĐỘNG ĐÀO hay ĐỘNG BÍCH; để chỉ nơi tiên cảnh, nơi mà con người có cuộc sống anh nhàn, thanh thản, không bị ràng buộc bởi những điều phiền nhiễu... Sen vàng
"Sương in mặt, tuyết pha thân
SEN VÀNG lãng đãng như gần như xạ"
(Câu 189,190. Kiều mơ thấy Đạm Tiên)
"Thì trân thức thức sẵn bày
GÓT SEN thoăn thoắt dạo ngay mái tường."
(Câu 377, 378. Kiều đến với Kim Trọng)
"Giác Duyên lên tiếng gọi nàng
Buồng trong vội dạo SEN VÀNG bước rạ"
(Câu 3007, 3008. Giác Duyên gọi Kiều ra gặp gia đình).
SEN VÀNG hay là GÓT SEN là tiếng chỉ gót chân người đàn bà đẹp mỗi khi bước đị
Đời Nam Bắc... Suối vàng
"Gọi là gặp gỡ giữa đường
Hoạ là người dưới SUỐI VÀNG biết cho"
(Câu 93,94. Kiều than thở trước mộ Đạm Tiên)
"Nợ tình chưa trả cho ai
KHối tình mang xuống TUYỀN ĐÀI chưa tan".
(Câu 709, 710. Kiều than thở một mình)
"Chị dầu thịt nát xương mòn
Ngậm cười CHÍN SUỐI hãy còn thơm lây".
(Câu 732, 733. Kiều tâm sự với Thúy Vân)
"DẠ ĐÀI cách mặt khuất lời
Rảy xin chén nước cho người thác oan"
(Câu 747, 748. Kiều nói với Thúy Vân)
... THUYỀN TÌNH
THUYỀN TÌNH vừa ghé đến nơi
Thì đà trâm gãy bình rơi bao giờ
(Câu 69, 70. Vương quan nói về Đạm Tiên)
Hai câu này lấy ý từ hai câu thơ cổ:
"Nhất phiến tình chu dĩ đáo ngạn
Bình trâm hoa chiết dĩ đa thời".
(Một chiết thuyền tình vừa mới tới bến,
Cái bình đã chìm, cành hoa đã gãy tự bao giờ).
Hai câu thơ ấy diễn tả tình yêu của đôi trai gái không được thoả mãn theo ước mong.
THUYỀN TÌNH là chiếc thuyền... Liễu Chương Đài
Liễu Chương ĐàiTrong tác phẩm "Đoạn trường tân thanh" của cụ Nguyễn Du, đoạn diễn ta nỗi lòng nhớ thương quê hương và tình nhân của nàng Kiều lúc ở lầu xanh, có câu:
Nhớ lời nguyện ước ba sinh,
Xa xôi ai có biết tình chăng ai?
Khi về hỏi Liễu Chương Đài,
Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay!
"Chương Đài" là tên một con đường ở thành Trường An bên Tàu. "Hỏi Liễu Chương Đài" là hỏi thăm cây liễu ở đường Chương Đài. Đây có... Châu sa
Lòng đâu sẵn món thương tâm
Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm CHÂU SA
(Câu 81,82. Kiều khóc trước mộ Đạm Tiên)
"Lại càng ủ dột nét hoa,
Sầu tuôn đứt nối, CHÂU SA ngắn dàị"
(Câu 103, 104. Kiều khóc trước mộ Đạm Tiên)
"Ngại ngùng một bước một xa
Một lời trân trọng, CHÂU SA mấy hàng".
(Câu 561, 562. Kim Kiều chia tay)
CHÂU SA là nước mắt rơi xuống. Nước mắt của người đẹp được ví như hạt châu theo tích xưa sau đây:
Đời Thượng... Tố Nga
Đầu lòng hai ả TỐ NGA
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.
(Câu 15,16. Giới thiệu chị em Kiều)
TỐ NGA:Tố là trắng. Nga là đẹp. Bài Nguyệt phú của Tạ Trang có lời chú: "Thường Nga thiết dược bôn nguyệt; nguyệt sắc bạch, cố vân Tố Nga" (Thường Nga lấy trộm thuốc tiên, thoát lên cung trăng; mặt trăng sắc trắng cho nên nói là Tố Nga). "Thần Tiên truyện" chép rằng: Thường Nga là vợ Hậu Nghệ, Hậu Nghệ xin thuốc trường sanh của bà... Hồng nhan,má hồng, má đào, mệnh bạc, bạc mệnh
Lạ gì bỉ sắc, tư phong
Trời xanh quen thói MÁ HỒNG đánh ghen
(Câu 5,6. Mở đầu truyện Kiều)
"Phận HỒNG NHAN có mong manh
Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương"
(Câu 65, 66. Vương Quan dẫn giải về Đạm Tiên)
Rằng: HỒNG NHAN tự nghìn xưa
Cái điều BẠC MỆNH có chừa ai đâu".
(Câu 107, 108. Kiều trả lời Thuý Vân ở mộ Đạm Tiên)
"Canh khuya bức gấm rũ thao
Dưới đèn tỏ rạng, MÁ ĐÀO thêm xuân".
(Câu 3141, 3142. Kim... Bể dâu
Trải qua một cuộc BỂ DÂU
Những điều trông thấy mà đau đớn lòng
BỂ DÂU tức là biển xanh ruộng dâu (Thương hải tang điền) ý để chỉ sự thay đổi trong vũ trụ và trong đời sống của đời ngườị
Sách Thần Tiên truyện của Trung Hoa nói rằng “tam thập niên vi nhất, thương hải biến vi tang điền”. Nghĩa là cứ ba mươi năm một lần; biển xanh lại hóa thành ruộng dâụ
Sách “Tầm Nguyên” kể chuyện có một ông lão sống đủ...
Các ý kiến mới nhất